Henry van Hoof

Natuurspeelplek de Vrijbuiter in Zoetermeer heeft de 2e editie van de prijsvraag Groene Speelplekken van Stichting Entente Florale gewonnen!

Tien jaar bestaat Springzaad in Nederland nu. In België is ook een Springzaad netwerk ontstaan. En nu … begint het ook verder weg te broeien. In Izmir (Turkije) groeien net zo als in Nederland steeds meer kinderen op die zowel fysiek als emotioneel op grote afstand staan van groen en natuur. Logisch dus dat ook daar steeds meer behoefte is aan concrete projecten die kinderen en natuur weer met elkaar in aanraking brengen! Een nieuwe tak aan het Springzaadnetwerk?

Donderdag 26 oktober j.l. vond in Leiden, in de OBS Woutertje Pieterse, een ontmoetings-, (praktijk)kennis- en uitwisselingsdag van het netwerk Groene Schoolpleinen plaats. De plek had niet beter uitgezocht kunnen worden: een volle aula met meer dan 100 deelnemers, 24 standhouders met informatiekramen rondom en uitzicht op de net aangelegde, indrukwekkende speelnatuur op het schoolplein. 

Vrijdag 23 september verzamelde een groep van 15 mensen van Wilde Weelde en Springzaad zich op het kantoor van Creatief Beheer in Rotterdam. We zouden een verhaal van Rini Biemans, de initiator himself, te horen krijgen. Daarna zou hij ons op sleeptouw nemen met de metro door Rotterdam om zijn groene, sociale initiatieven te bekijken. Na 1,5 jaar Creatief Beheer op internet gevolgd te hebben, zou ik eindelijk met eigen ogen zien hoe hij het ‘sociale tuinieren’ handen en voeten weet te geven in Rotterdam.

Programma Cursus Spelen Natuurlijk in Leiden

De NUSO en Stichting Oase, netwerk Springzaad organiseren dit jaar samen met 4 natuur- en milieucentra en natuurspeeltuinen in Deventer, Amsterdam, Leiden en Nieuwegein een cursus van 3 middagen van 13.00 – 16.30 uur - en een afsluitende dagexcursie. Inloop van 12.30 – 13.00 uur.
Data van de cursus in Leiden : 31 oktober, 14 november, 28 november; excursiedatum in het voorjaar van 2012, in onderling overleg.
LOCATIE: Speeltuin Vogelenwijk, Nachtegaallaan 25 , 2333 XT Leiden.

De tijd lijkt in steeds meer steden rijp voor een volgende fase in speelnatuurland: na jaren advies en informatie, publicaties en een stroom aan beelden, inspiratielezingen, presentaties, studiedagen, maar vooral ook heel veel boeiende praktijkexcursies binnen Nederland en het omringende buitenland worden we in de afgelopen maanden regelmatig uitgenodigd voor allerlei verbindende bijeenkomsten van lokale en regionale speelnatuurinitiatieven.

20 september j.l. fietsten we met een groep cursusdeelnemers van 'Spelen natuurlijk', aangevuld met andere geinteresseerden, langs een handvol speelnatuurprojecten in Amsterdam-West.

Na de zeer succesvolle inspiratiedagen vorig jaar in Leiden (Museum Volkenkunde), organiseerde Fonds 1818 dit jaar op 21 en 22 september inspiratiemiddagen voor meer groene schoolpleinen in Den Haag.

Enkele weken geleden vertelde ik in een telefonisch interview een redactrice van het dagblad Trouw zeker een half uur lang 'vrij en onbekommerd' van alles over de laatste ontwikkelingen in schoolnatuurtuinland.

Woensdag 21 september verscheen een flink artikel "Geen tegels, maar bomen, gras en water" in het katern De Verdieping, duurzaamheid & natuur. De strekking van haar verhaal is heel aardig, ze interviewde ook b.v. de directeur van het 't Schrijvertje in Apeldoorn, en de ontwerper van hun groene schoolplein, Paul van Eerd, maar had zij haar concept toch nog even, zoals afgesproken, opgestuurd...

...door Speelnatuurland

Afgelopen zomer hebben we met veel plezier de provincie Noord-Holland doorkruist op zoek naar plekken waar kinderen in de natuur kunnen spelen en leren: bij scholen en kinderopvang, speeltuinen en speelbossen en 'gewoon' in de natuur.

Op 29 augustus 2011 werd in Amersfoort een generatietuin geopend. In een generatietuin tuinieren ouderen samen met kinderen van de basisschoolleeftijd, plus in dit geval ook tieners. Kernbegrip van een generatietuin is verbinding, door samen doen in het groen:

• Verbinding tussen generaties – begrip voor elkaar ontwikkelen.
• Verbinding met een stukje aarde dat bewerkt wordt en dat groenten, fruit, kruiden en/of bloemen voortbrengt.

Groen is het verbindende element tussen mensen van verschillende generaties en tussen deze mensen en de aarde.
De tuin in Amersfoort is de tweede in Nederland. Ter oriëntatie werd door de Amersfoortse initiatiefnemers de generatietuin in Den Haag bezocht, die in 2010 startte. 

De derde cursus 'Spelen natuurlijk' van dit jaar zal in september/oktober plaatsvinden in Natuurkwartier Nieuwegein.

Aanmelden tot 15 september. Vanwege een subsidie kunnen we deze vierdaagse cursus gratis aanbieden!

De cursus in Leiden zal plaatsvinden op 31 oktober, 14 en 28 november (excursiedag wordt in overleg met de cursisten vastgelegd). Programma is vergelijkbaar, aanmelden al mogelijk bij info@springzaad.nl

In het kader van deze dag, 12 oktober a.s., vindt ook de feestelijke prijsuitreiking voor de meest duurzame en natuurlijke groene speelplekken plaats.

Onlangs waren we in Vlissingen. Op de boulevard aldaar bevindt zich een ‘windorgel’, bestaande uit verticaal geplaatste bamboebuizen, waarin gaten gemaakt zijn. Het is een soort blaasinstrument dat wordt bespeeld door de wind. Dit instrument produceert een heel scala aan tonen: lage, sonore en hogere tonen. Indrukwekkend.

Basisschoolkinderen in Tuindorp Oostzaan in Amsterdam-Noord creëren hun eigen natuurspeelterrein op een braakliggend terrein aan de Kometensingel. De afgelopen maanden gaven ze een eerste aanzet voor de speelplek onder begeleiding van theatergroep Groen Gras. Hoe de kinderen dit aangepakt hebben is mee te beleven op een videofilm. Op het terrein kunnen leerkrachten komend schooljaar natuuronderwijs geven. 

Op alle fronten zijn natuurspeelplaatsen aan een opmars bezig. Hoewel het op basisscholen nog niet zo hard gaat als we wel zouden willen, dringen de voordelen van groene buitenruimtes ook langzaamaan binnen bij lerarenopleidingen. Ik werk daar als 'groene pedagoog' hard aan mee.

Het landelijke platform Ruimte voor de Jeugd (www.ruimtevoordejeugd.nl) organiseerde vrijdag 24 juni j.l. haar jaarlijkse excursie naar de natuur-, mens- en milieuvriendelijke wijk EVA Lanxmeer in Culemborg.

Nog voor we de bijeenkomstruimte van Educare - midden in de wijk gevestigd - bereikten liepen we al de kersverse tuinmakelaar Edgar van Groningen tegen het lijf, die met een delegatie van de gemeente Amersfoort eveneens in de wijk op werkbezoek was.

Als afsluiting van het eerste halve jaar van het tweede lustrum van Springzaad vonden vlak achter elkaar nog twee zeer inspirerende en boeiende excursies plaats: 

• Dinsdag 24 mei "Vormgeving in uitvoering" langs drie zeer verschillende natuurspeelprojecten in Utrecht-Houten-Zeist o.l.v. Paul Van Eerd. (Fotoalbum)
• Vrijdag/zaterdag 10 + 11 juni j.l. "Amersfoort, stad en natuur, de spelers en het spel" o.l.v. een team van locale kenners - Magda Bannink, Edgar van Groningen en Kees Both - en Marianne van Lier (Springzaad). (Fotoalbum) 

In Wijchen Noord is een wat suf park omgetoverd in een spetterend Cool Nature Park. Letterlijk, want van het aanwezige water is optimaal gebruik gemaakt. Met een Provinciale subsidie zijn precies die elementen toegevoegd die leven in de brouwerij brengen. Dat was zaterdag 14 mei volop te zien en te beleven bij de opening van het heringerichte Park Wijchen Noord.

Op vrijdag 27 mei hielden we in Deventer een studiemiddag 'Geïntegreerd Natuurlijk Spelen'. Met ruim 30 mensen hebben we de middag besteed aan het samen spelen van kinderen met en zonder beperking. Hoe kun je een natuurlijke speelplek ontwerpen waar zowel kinderen met als zonder beperking kunnen spelen? En met welke beperkingen moet je dan rekening houden? Een verslag van de middag volgt later. Klik op de links voor de presentaties van respectievelijk Bureau Fonkel en Sophie Sliepen.

In een rolstoel op een natuurspeelplaats Afgelopen vrijdag, op 27 mei, organiseerde Springzaad een studiemiddag over het thema ‘Geïntegreerd Natuurlijk Spelen’. Ofwel: hoe kun je een natuurlijke speelplaats zo ontwerpen en aanleggen dat hij interessant wordt voor kinderen met én zonder beperking? Er bleek veel belangstelling voor het thema; bijna 50 mensen gaven aan dat ze belangstelling hadden, ruim 30 mensen waren uiteindelijk aanwezig.

De Maten is een prachtige waterspeel- en wandelplek rijker voor jong en oud! Kom kijken bij de feestelijke opening van de waterspeelplek en het omliggende natuurbelevingspad op dinsdag 17 mei tussen 13.00 en 16.00 uur. Wijkwethouder Rob Metz verricht om 14.30 uur op toepasselijke wijze de opening. De waterspeelplek ligt in het Matenpark naast Woonzorgcentrum Berghorst, Gijsbrechtgaarde 30. 

Inspiratiebronnen voor een groene brede school
De resultaten van het project ‘De Brede School, een groene basis’ staan sindskort op de website van het Landelijk Steunpunt Brede Scholen. U vindt daar de beschrijvingen van voorbeeldscholen en volgtrajecten. Allen delen zij hun ervaringen over het ontwikkelen van groene activiteiten op de brede school. 

Op vrijdag 15 april vond in Delft de eerste buitenbeurs van Stichting Groen Cement plaats! DE plek waar de kinderopvang en natuur- en milieuorganisaties elkaar konden ontmoeten en inspireren. Het doel van de stichting is om door middel van samenwerking en lokale contacten zoveel mogelijk kinderen in de kinderopvang dagelijks de kans te geven om in contact te komen met de natuur.

Op het stadhuis van Apeldoorn kwamen alle deelnemers voor de excursie door Apeldoorn bij elkaar. Apeldoorn zou natste stad van Nederland zijn, maar het beloofde een mooie donderdag te worden op 14 april. Karsten Orth, ontwerper openbare ruimte bij de gemeente, zou ons meenemen voor het rondje Apeldoorn. Na een introductie van de projecten op het stadhuis, met zijn allen op de fiets. Door Alice Koenen.

Donderdag 21 april jl is de conferentie "Laat ze buitenspelen, pleidooi voor gezonde risico's" gehouden in het natuurmuseum in Tilburg. De zon scheen die dag enthousiast en leek te weerspiegelen op de gezichten van de vele aanwezigen. De conferentie werd gehouden naar aanleiding van het verschijnen van het gelijknamige boek.

Op een koude vrijdagmiddag in februari ga ik op bezoek bij de groene BSO ‘De Buitenlaar’ in Harderwijk. Via via had ik een paar maanden daarvoor gehoord van het bestaan ervan. “Ongelooflijk”, dacht ik, “dat ik dat niet weet...”. Ik maakte een afspraak met één van de leidsters, Tineke van de Visse, die ik ken van het NME-centrum. Nieuwsgierig toog ik die vrijdagmiddag naar het scoutinggebouw in het bos aan de rand van Harderwijk.

In Leiderdorp is op zaterdag 16 april de nieuwe natuurspeeltuin van Leiderdorp officieel geopend!

De Natuurspeeltuin ligt in Sport- en recreatiepark De Bloemerd.

Tijdens de druk bezochte opening werd ook de nieuwe naam bekend gemaakt: Natuurspeelplaats De Dwarstuin.

24 maart bezochten landschapsbeheerders die betrokken zijn bij het project 'Modder aan je broek' een drietal natuurspeelplekken in Zuid-Holland (De Vrijbuiter in Zoetermeer, Hammenpoort in Delft en het speelbos in het Balijbos, ook in Zoetermeer). Leerzaam om te zien hoe deze natuurspeelterreinen gebruikt worden en vooral ook hoe ze beheerd worden. Voor Landschapsbeheer Nederland en de provinciale Landschapsbeheerorganisaties was het een prima mogelijkheid om de eigen ambities op het gebied van natuurlijk spelen te toetsen en natuurlijk ook om inspiratie op te doen voor de zes pilots die in Flevoland, Groningen, Friesland, Overijssel, Gelderland en Zeeland worden ontwikkeld.

Op een verwilderd stuk grond van de International School of The Hague (ISH) is dit voorjaar Greenspace aangelegd. Vanaf het begin zijn de leerlingen en docenten betrokken bij het ontwikkelingsproces van de Greenspace. Onder leiding van Lisette van Pelt en natuurgids Loes van Zee onderzoeken de kinderen wekelijks op een vrolijke manier welke soorten er in hun eigen Greenspace leven, en dat varieert van miljoenpoot tot vos.

Soms dient zich zelfs voor veelreizigers als wij nog eens de gelegenheid aan een unieke, moeizaam te bereiken plek te 'ontdekken': Tiengemeten. Om er vrijdag 25 maart op tijd met een themadag "Speelnatuur op Tiengemeten" te kunnen beginnen moesten we al een dag eerder aanreizen. En als je dan de files in de Rijnmond achter je hebt gelaten kom je in een haast onwerkelijke, soms ook een beetje weemoedig stemmende verademing van 8 bij max. 2 km terecht. Fascinerend vooral het zeer afwisselende, dynamisch landschap, en de vogelrijkdom! En om het ook voor gezinnen met kinderen nog aantrekkelijker te maken zal hier de komende tijd op 4,5 ha. speelnatuur ontstaan.

De eerste vierdaagse cursus 'Spelen natuurlijk' gaat 4 april in Deventer van start. De cursus is bedoeld voor speeltuinmedewerkers die voor de kinderen meer natuuractiviteiten willen aanbieden.

Aanmelden voor 20 maart bij Maike Nelissen, NMC De Ulebelt, 0570-653437, email info@ulebelt.nl , www.ulebelt.nl

Deze cursus zal dit jaar ook nog worden aangeboden in Amsterdam, Nieuwegein en Leiden.

Voor de cursus in Amsterdam, die begint op 16 mei a.s. kun je je tot 1 mei aanmelden bij Martin Hup, natuurspeeltuin Het Woeste Westen, info@woestewesten.nl.

Het Springzaad Steunpunt Vlaanderen kondigt in haar nieuwsbrief van februari enkele Winterse Workshops Wilgenbouw aan in maart en april. Praktische workshops waarin samen gewerkt wordt aan tunnels en hutten met wilgentenen. De workshops zijn in eerste instantie bedoeld voor het Vlaamse netwerk, maar als er voldoende plekken over blijven kunnen ook leden van het Nederlandse netwerk zich aanmelden.

In het kader van het project 'Spelen Natuurlijk' wordt door de NUSO en Stichting Oase in nauwe samenwerking met lokale partners in vier steden een vierdaagse cursus aangeboden.

In het voorjaar in Deventer (De Ulebelt) en Amsterdam (Woeste Westen) en in het najaar in Nieuwegein (MEC) en in Leiden (Speeltuin Vogelenwijk).

De cursus is bedoeld voor speeltuinmedewerkers die meer natuuractiviteiten willen aanbieden aan de kinderen van hun speeltuin. Een lekker praktische cursus, veel buiten, met activiteiten die direct toepasbaar zijn in de eigen speeltuin. De cursus wordt afgesloten met een excursie. Meer informatie: info@springzaad.nl.
 

Annika van Dijk. Toen ik na mijn studie bos- en natuurbeheer aan de universiteit van Wageningen aan het Rijkstraineeprogramma begon, had ik nog geen idee dat ik anderhalf jaar later projectleider zou zijn van een geweldig project als Cool Nature. Met Cool Nature probeert de provincie Gelderland plekken van 2 tot 5 hectare groot dichtbij een wijk te realiseren waar kinderen en/of jongeren kunnen spelen, leren en bewegen.

Wencke Habermann en Anneke Rodenburg organiseerden een excursie voor zowel de pedagogisch medewerksters als de peuters van Kinderdagverblijf Dikke Maatjes in Apeldoorn. De kinderen mochten een middag spelen in De Takkenbende, een natuurlijke speeltuin voor de kleinsten, en hadden het geweldig naar hun zin. De medewerksters konden met eigen ogen zien hoe de kinderen zich al spelend ontwikkelen op een natuurspeelplaats.

Stichting Oase heeft voor de komende vier jaar een subsidietoezegging gekregen van het Ministerie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), Regeling Draagvlak Natuur, om speelnatuur nog verder in de lift te krijgen. Zowel door regionalisering, samenwerking op landelijk niveau als internationalisering. We zijn daar uiteraard heel blij mee! Samenwerkingspartner in dit project (eigenlijk programma) is Staatsbosbeheer. Nadere informatie volgt.

Om het groen weer dichter bij de jeugd te brengen, startten verschillende organisaties in Limburg (België) op 1 november met een ambitieus project dat twee jaar zal lopen. De projectpartners ontwikkelen instrumenten die het makkelijker maken om een ‘groen speelweefsel’ op maat van kinderen en jongeren in een gemeente of stad te realiseren.

Op 29 september en 13 oktober vonden er twee inspiratiemiddagen plaats voor het Gelderse NME-project ‘101 Groene Klaslokalen'. Gelderse basisscholen en kinderdagverblijven waren uitgenodigd. De centrale vraag in het project, dat gesubsidieerd wordt door de provincie Gelderland en het Ministerie van LNV, is ‘Hoe kun je in en om school betekenisvol, groen en toekomstbestendig onderwijs vorm geven?’ 

In een kleurrijk, handzaam boek met sprekende foto’s wijst de auteur de lezer de weg bij het stimuleren van de natuurbeleving van volwassenen en vooral kinderen. Natuurbeleving omschrijft ze als het ervaren van de natuur met gebruikmaking van je zintuigen. Het boek is dan ook ingedeeld in zes hoofdstukken, waarin steeds een ander zintuig centraal staat.

Een rapportage van het Kenniscentrum Recreatie, opgesteld in opdracht van Staatbosbeheer. Het rapport geeft ideeën en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van speelnatuur in open en natte gebieden, zoals polders en uiterwaarden.

Het aantal natuurrijke buitenruimtes bij scholen en kinderopvang, openbare natuurspeelplaatsen en speelbossen is de laatste jaren gegroeid. Een extra impuls voor deze groei was de landelijke ontwerpwedstrijd voor ‘groene speelplekken’ in 2009. Het winnende ontwerp veranderde een probleem (wateroverlast) in een kans voor avontuurlijk spelen en leren voor kinderen.

Ook Lelystad is een natuurspeeltuin rijker; de Spettertuin is op 13 oktober geopend. Samen met de gemeente Lelystad, heeft Landschapsbeheer Flevoland met behulp van de expertise van de BuitenRuimte voor Contact voor veel buurtkinderen en bewoners een eerste spetterende natuur speel- en doedag georganiseerd. Zo'n honderd kinderen bezochten die middag en deden een doe-excursie, maakten rietbootjes en vlochten met elkaar van wilgentenen een echte wilgenhut.

Den Haag is een openbare natuurspeelplek rijker. Aan de rand van het Zuiderpark, nabij de ingang aan het Veluweplein, is op 15 september de nieuwe speelplek Zuiderpret geopend. Wethouder Karsten Klein maakte de naam van de speelplek bekend, Zuiderpret.

In de afgelopen weken zijn er een achttal unieke dieren in het gebied rondom Bezoekerscentrum Brunssummerheide ontdekt. Nader onderzoek maakte duidelijk dat de dieren op kunstzinnige wijze uit oude boomstammen zijn gezaagd.

Door Kees Both
Onlangs stuurde ik aan enkele mensen in het Springzaad-netwerk een mail met de vraag of vandalisme in hun werk een probleem was. De algemene reactie was dat het wel meeviel. Toch vond iedereen het nuttig om een document te maken waarin aandacht wordt besteed aan dit onderwerp, omdat het vaak bij de start van een project als potentieel probleem wordt genoemd en soms ook echt een probleem wordt.

FILMPJE Op 23 september organiseert Wilde Weelde een excursie met Creatief Beheer in Rotterdam. Creatief Beheer heeft onder andere Proefpark De Punt in beheer.

Een set gelamineerde collages is te koop voor 80 euro.
Van 9 collages zijn ansichtkaarten gemaakt (nrs: 3, 6, 8, 9, 17, 18, 21, 23, 26). Deze zijn te koop voor 0,90 euro per stuk. De hele set kost 7,50 euro. (Prijzen excl. verzendkosten.) Grotere hoeveelheden (om door te verkopen) prijs in overleg.
Bestellen door een mailtje te sturen naar info@springzaad.nl

Met foto's geïllustreerd essay dat de bedoeling heeft een aanzet te geven voor een meer evenwichtige discussie over de gewenste vorm van uitdaging en veiligheid, op alle denkbare plekken waar natuur en kinderen elkaar kunnen ontmoeten. Prijs: 2,95 euro (excl. verzendkosten, 1,75). 5 of meer exemplaren: 2,- euro p.stuk).
Bestellen door een mailtje te sturen naar info@springzaad.nl

Sinds mei 2009 groeit er een flinke nieuwe loot aan de Springzaad-boom: kijk maar op www.springzaad.be

Donderdag 17 juni opende Burgemeester Berends van Harderwijk het natuurschoolplein van Vrije School Valentijn in het bijzijn van betrokkenen, sponsors en subsidiegevers. Naast vele lokale bedrijven hebben het Burgerweeshuis, Uwoon, Rabobank, Jantje Beton en de gemeente Harderwijk een belangrijke bijdrage geleverd.

In twee jaar veranderden zo’n honderd ouders samen met een aantal leerkrachten het schoolplein in een avontuurlijke en natuurlijke speelplek. Dit deden ze onder begeleiding van Marjan Deurloo van ‘Juffie in ’t groen’ en Paul van Eerd van ‘Buro Buitenruimte’.
De ideeën van de kinderen zijn uitgewerkt in een ontwerp met een groot amfitheater, een beeklandschap met grondwaterpomp en afgekoppelde regenpijpen, heuvels, verstopbosjes, fruitbomen, kruidentuintjes, schilderingen en mooie zitplekjes. De kinderen zijn dolenthousiast.

Meer over Valentijn: kijk bij ‘geslaagde projecten’ (scrollen naar Gelderland).

De cursus 'Vrij spel voor natuur en kinderen' is in januari 2010 van start gegaan met 21 deelnemers. Een groot deel van de cursus vindt plaats op Speelboerderij Elsenhove in Amstelveen.

Onder dit motto is eind 2009 een project van start gegaan waarin Landschapsbeheer Nederland i.s.m. 6 provinciale landschapsbeheerorganisaties (Zeeland, Flevoland, Groningen, Friesland, Overijsel en Gelderland) 6 pilot-speelnatuurplekken gaan realiseren. In elke betrokken provincie een. De landschapsbeheersorganisaties worden daarbij ondersteund door Buitenkans Participatieve Groenprojecten en Stichting Oase / netwerk Springzaad. De officiele startbijeenkomst was op 18 februari in Nieuw Rotsoord in Utrecht.

Het Bewaarde Land heeft in de provincie Noord-Brabant weer twee nieuwe lokaties (in Breda en Waalwijk).

Na het rapport 'Speelnatuur en veiligheid, richtlijnen voor terreinbeheerders' kregen de opstellers van deze tekst een vervolgsubsidie van het ministerie van LNV om een communicatieplan op te stellen, de verzekerbaarheid van speelnatuur te onderzoeken en een onderzoek uit te voeren naar de balans tussen veiligheid en uitdaging. Stichting Oase / Springzaad werkt aan dit vervolgtraject mee.

De prijsvraag Wie ontwerpt de meest duurzame en hoogwaardige groene speelplek?
was uitgeschreven door de stichting Entente Florale Nederland en het Ministerie van LNV.
Het betreft het ontwerpen en realiseren van een kwalitatief hoogwaardige openbare of semi-openbare speelplek. 7 oktober is tijdens een feestelijke bijeenkomst van Entente Florale in Arnhem de prijswinnaar bekendgemaakt. Bij de genomineerden waren nogal wat mensen die actief betrokken zijn bij 'Springzaad'. Wij willen de winnares, Heilien Tonckens, Landschapsbeheer Groningen, maar ook alle andere genomineerden van harte feliciteren en hopen dat hun ontwerpen, als dat al niet gebeurd is, spoedig kunnen worden gerealiseerd. Tijdens de prijsuitreiking werd ook bekend gemaakt dat er nog twee nieuwe rondes komen, met nieuwe kansen, voor ontwerpers, speelnatuur en - vooral - de spelende kinderen! 

Niet zo ver over de grens, in de heuvels aan de zuidoostkant van de stad Keulen, in Rösrath, vond in de laatste week van de maand juli 2009 de traditionele jaarlijkse bijeenkomst van de BaseG (Bundesarbeitsgemeinschaft selbstverwaltete Gartenbaubetriebe, zeg maar de Landelijke Werkgroep Autonome Hoveniersbedrijven) plaats.
Met zeer veel belangstelling volgen wij, sinds hun onvergetelijke werkweek in 2002 in Rotterdam de projecten van dit unieke, losse verbond van hoveniers, tuinontwerpers, kunstenaars en ambachtslui. Tientallen enthousiaste vakmensen voegden toen aan de ondertussen niet alleen in vakkringen befaamde Speeldernis een beslissende impuls, een extra dimensie toe. Hun drijfveer sinds de oprichting in 1986: de ontwikkeling van het wij-gevoel.
Hoe het te kale en saaie terrein van de openbare basisschool van het stadje Rösrath (Gemeinschaftsgrundschule, GGS, een soort Brede school) voor onze ogen werd omgetoverd tot een spannende, avontuurlijke schoolnatuurtuin met fraai reliëf van natuurstenen, een houten klim- en klauterlandschap met zitplatform en uitzicht op de nabije, bosrijke heuvels, aanplant van talloze bomen, struiken en vaste planten, veel creatieve bestrating op paden en pleinen, mooie stenen en houten zitgelegenheden, prachtige mozaïeken… valt werkelijk niet te beschrijven binnen een kort artikel of te illustreren met enkele foto’s. Er zal nog wel eens een gelegenheid komen, om dit met een fotopresentatie of zelfs tijdens een excursie uitvoerig te laten zien.
Adres en meer informatie (later wellicht ook foto’s): GGS Rösrath, Sandweg 13, D-51503 Rösrath, tel. 0049-2205-2612. Informatie: Marit Kasimir, adj. directeur, m.kasimir@ggs-roesrath.de, www.ggs-roesrath.de en www.baseg.harald-groene.de. Het ZDF begeleidde het hele proces uitvoerig en liet 7, 8 en 9 september in het kader van het programma “Volle Kanne” iedere keer tussen 9.05 en 10.30 uur in drie 5-minuten clips samenvattingen van het bouwproces zien.
GEMEINSCHAFTSGRUNDSCHULE ROESRATH/ BIJ KEULEN (D.)
Sandweg 13
D - 51503 Rösrath
Tel: 0049-2205-2612
ggs.roesrath@t-online.de
www.ggs-roesrath.de

Van 19-21 juni kwamen op Texel ca. 40 mensen uit het netwerk van Springzaad bij elkaar om ervaringen en kennis uit te wisselen en (tussendoor) te genieten van de Texelse natuur en natuurlijke speel- en leermogelijkheden.

In samenwerking met CNM Leusden organiseerde Springzaad op 8 mei een studiedag 'Gezond verstand in speelnatuurland' - samen zoeken naar de balans tussen uitdaging en veiligheid van natuurlijke speelaanleidingen.

Op de Speeldernis in Rotterdam liet natuurpedagoge Alexandra Schwarzer zien en ervaren hoe je bespeelbare klimconstructies kunt maken. Dit bleek een groot succes! En voor herhaling vatbaar.

Wie ontwerpt de meest duurzame en hoogwaardige groene speelplek?

De prijsvraag is uitgeschreven door de stichting Entente Florale Nederland en het Ministerie van LNV.
Het betreft het ontwerpen en realiseren van een kwalitatief hoogwaardige openbare of semi-openbare speelplek. De prijsuitreiking is in oktober 2009.

25 en 26 april 2007 is op De Kleine Aarde in een workshop van twee dagen een speellandschap ontstaan, dat als voorbeeld kan dienen voor iedereen die in zijn/haar gemeente, school, kinderdagverblijf iets vergelijkbaars wil realiseren. Stefan Wrobel had in oktober 2005 al een vergelijkbare workshop begeleid in Maastricht. De 'Speelnatuur' is op 24 juni geopend tijdens een studiedag over het thema Speelnatuur.

Springzaad heeft een enerverend jaar achter de rug. Hoogtepunt was wel het symposium 'Vrij Spel voor natuur en kinderen', op 18 oktober j.l., waar een kleine 200 volwassenen en meer dan 50 kinderen een dag lang konden genieten van lezingen en workshops, ontmoetingen met oude en nieuwe bekenden, lekker eten en drinken en dat alles in de sfeervolle entourage van Kasteel Groeneveld in Baarn. Een cadeautje van het ministerie van LNV (Kasteel en catering) dat 'alleen nog maar' georganiseerd hoefde te worden.  
Achteraf was het zeker alle moeite meer dan waard. De reacties na afloop kunnen we alleen maar als 'hartverwarmend' betitelen. Aan het eind van deze dag werd het gelijknamige boek gepresenteerd. Het was net vers van de drukker. Zelfs wij zelf (als auteurs) hadden het nog niet gezien toen we de eerste exemplaren verlootten onder de symposiumdeelnemers. Voor alle elf aanwezige doelgroepen exemplarisch een boek. In de hoop en de verwachting dat ieder van deze doelgroepen - o.a. ontwerpers, onderwijsmensen, groenambtenaren, kinderopvangmedewerkers, ecologisch hoveniers - in dit boek inspiratie vindt om daadwerkelijk aan de slag te gaan (of enthousiast door te gaan) met het inrichten van natuurrijke en fantasievolle buitenruimtes.