NederlandsEnglish
Springzaad
  Home | Sitemap | Contact | Mijn Springzaad  
meer ruimte voor natuur en kinderen
Springzaad
meer ruimte voor natuur en kinderen

Vriend of partner worden

Speelnatuur of niet?

Speelnatuur of niet?

Verslag van een ontdekkingsreis door Eindhoven en omgeving

 

Op 12 en 13 mei 2012 hebben Willy Leufgen, Marianne van Lier en Irene van der Kooij vijftien bijzondere plekken in Eindhoven en omgeving bezocht. Hieronder het reisverslag.

 

Regenboog en Wonderboom
De eerste stop is bij De Regenboog/De Wonderboom, een vrije basisschool met kinderopvang, peuterspeelzaal en groene buitenschoolse opvang in Eindhoven. Annelies Steehouder heeft hier jaren geleden één van de eerste springzaailingen laten ontkiemen. Na een mooie start met hulp van Omgeefmij en Paul van Eerd waren moeilijke jaren aangebroken. Sinds twee jaar maakt de schoolnatuurtuin onder de bezielende (bege)leiding van Nout Panken (De Boomaap) en Ineke Mabelis (directrice kinderopvang) echter een nieuwe bloeiperiode door. Er wordt gerestaureerd en gerenoveerd, er komt steeds meer groen bij en er zijn plannen voor nog meer speelnatuur. Kortom: het bruist en is een prachtig voorbeeld voor andere scholen (zie http://www.vbs-deregenboog.nl/, www.kinderopvangwonderboom.nl en www.deboomaap.nl).

 

Zevensprong
Vervolgens gaat de reis naar De Zevensprong, ook een basisschool met kinderopvang van 0 tot 12 erbij én een schoolnatuurtuin (ontwerp van Marleen van Tilburg). Een stuk van de schoolnatuurtuin is afgezet en is alleen onder begeleiding toegankelijk, waardoor dit gedeelte behoorlijk groen en spannend is. Deze school heeft op haar website ook aandacht besteed aan de natuurtuin. Ook een inspirerend voorbeeld voor anderen dus (zie www.bs-dezevensprong.nl).
Beide scholen hopen we binnenkort op te nemen op de website van Springzaad onder ‘geslaagde voorbeelden’.

 

Boomhut
Een spiksplinternieuwe boomhut in een ‘krachtwijk’ in Eindhoven is onze volgende stop. Nog niet vrijgegeven om te spelen, omgeven door bouwhekken. Drie kinderen kunnen niet wachten, we zien ze via de bouwhekken op de boomhut klimmen!

 

Wasven
De vierde stop is bij het Wasven (www.wasven.nl), een boeiende groene oase in het Eindhovense stadsdeel Tongelre. Hier vinden veel groene activiteiten plaats, zowel structurele als eenmalige. Naast het terras van ‘Gasterij in ’t Ven’ is een klein speeltuintje met een zandbodem. Hier staan onder andere houten klim-, wip- en speelbeelden van Beeldhout en een zandbaan (in plaats van een waterbaan). Dit is geen speelnatuur, beslissen we unaniem, maar wel een leuke plek voor ouders, grootouders en andere opvoeders om met jonge kinderen naar toe te gaan.

 

Koning Arthur en Le Roi
Wat hebben koning Arthur en le roi met elkaar te maken? Tussen de Koning Arthurlaan en de Lohengrinlaan in Eindhoven ligt een lange smalle groenstrook ingeklemd tussen andere elementen die iets met sport en activiteiten te maken hebben: jeu de boulesbanen, een padvindershonk, een grasveld met twee doelen, een traditioneel speeltuintje, een Johan Cruyffcourt en een activiteitencentrum van het Welzijnswerk. De lange smalle groenstrook is geaccidenteerd, beplant met bomen en struiken, en tientallen jaren geleden aangelegd in de stijl van Louis le Roy. Met stapelstenen muurtjes en mozaïeken.
Slingerpaadjes door het groen die spontaan ontstaan lijken te zijn lokken je de heuvels op. Nergens verbodsbordjes, je mag hier lopen en spelen! Tussen al die andere, formeel ogende elementen, is deze groenstrook een spannende informele oase. Is dit speelnatuur? Ja, vinden wij. Het is natuur aangelegd voor kinderen, om in te spelen. Aan het terughoudend uitgevoerde onderhoud (brandnetels die alleen gemaaid worden langs de paadjes) zien we dat er nog steeds rekening gehouden wordt met spelende kinderen. Een bijzonder stukje speelnatuur voor wie er in de buurt woont.

 

De Splinter
Verder gaat de reis, naar Speelpark De Splinter. Een grote speeltuin van Welzijn Eindhoven.
Gratis toegankelijk van maandag t/m zaterdag. Op zondag moet een klein bedrag betaald worden. Naast de gebruikelijke schommel, zwaai-, klim- en glijtoestellen, een kinderboerderij, een pierenbad, een volière, een houten kasteel, een bouwhoek en een houten schip is er ook een groen deel, het ‘pirateneiland’. Via vier verschillende spannende hang, klim- en klauterwegen (‘niet voor watjes’) kunnen kinderen bij de wachttoren op het pirateneiland komen. Deze hoek van de speeltuin is groener dan de rest van de speeltuin (die overigens ook opvallend veel bomen, struiken en gras heeft), heeft spannende waterpartijen, een kruipdoorsluipdoor paadje en enkele liggende boomstammen. Is dit speelnatuur? Dit stukje van de speeltuin wel, vinden wij.

 

Fruittuin
Dan komen we bij de Philips Fruittuin, tussen Eindhoven, Best en Oirschot in. Met opdrachten langs een route in de boomgaard, een speeltuintje, een ‘landwinkel’ en een biologisch pannenkoekenrestaurant. Geen speelnatuur, wel een groene plek voor bewoners uit de omgeving.

 

Korenbloem
Bij basisschool De Korenbloem in Oirschot kunnen we niet het hele speelterrein bekijken, het hek is dicht. Zo te zien is slechts een klein deel van het speelterrein natuurlijk ingericht. Een veel groter deel van het speelplein is echter betegeld, we zien er zelfs geen sprietje groen. Jammer.

 

Ontdekking
Nu levert onze ontdekkingsreis een echte ontdekking op: we zien bordjes naar ‘Speelbos De Kemmer’. Nooit eerder van gehoord. Na enig zoeken vinden we de ingang. In het bos (een echt bos) ontdekken we talloze fantastische takkenhutten, door kinderen gebouwd. Ook ontdekken we klim-, balanceer-, rust- en wroetplekken, aangegeven door houten beelden van dieren, veelal uitgesneden uit een stuk boomstam. Wouw! Dit speelbos tussen Best en Oirschot, vrij toegankelijk tussen zonsopgang en zonsondergang, verdient een plaats bij ‘geslaagde voorbeelden’ op de website van Springzaad. Zie www.speelbosdekemmer.nl.

 

Klauterwoud
Even buiten Oisterwijk bezoeken wij speelbos “’t Groene Klauterwoud”. Kinderen mogen hier “dwars door het bos struinen, in bomen klimmen en op geheime plekjes een boshut bouwen”. Die geheime plekjes zijn blijkbaar echt geheim, want we zien niet één boshut. We zien niets bijzonders aan het bos, totdat we bijna bij het bezoekerscentrum zijn. Twee vaders tillen hun kinderen van hun schouders en de kleintjes rennen luid juichend naar een omgevallen boom. De hond mag eerst omhoog, daarna volgen de kinderen, tot het punt waar de hond niet hoger durft.
Naast het bezoekerscentrum vermaakt een tienerstelletje zich in de geprefabriceerde boomhut. In het bezoekerscentrum is een speurtocht door het klauterwoud beschikbaar.

 

Lindepark
In Oisterwijk zelf gaan we op zoek naar het ‘voorbeeldproject’ in het Lindepark. In het park langs de ‘Voorste Stroom” vinden we het project, bestaande uit een picknicktafel met banken (idyllisch gesitueerd onder bomen en langs het water); een rioolbuis met wat grond erover; een horizontale klimboom bij een plasje water en één op het gras; een waterpomp die geen water geeft bij een waterbaan en een grasbank.
De grote stenen afvalbak bij de picknickbanken zit overlopend vol en overal ligt zwerfvuil. Hoe lang zou hier niet meer schoongemaakt zijn? Op di moment geen indrukwekkend voorbeeld, dit project.

 

Klein Frankrijk
Van een heel andere orde is groene camping ‘Klein Frankrijk’ even buiten Leende. Gelegen op een groenstrook tussen een meertje en het Leenderbos. In de groenstrook maait de beheerster cirkels waarin gekampeerd kan worden met (uitsluitend) tenten. Op enkele plaatsen aan de oever van het meer is zand gestort zodat kinderen er lekker kunnen spelen met water, zand en natuur. De camping richt zich op kinderen tussen 6 en 12 jaar en heeft programma’s en materialen die gericht zijn op (genieten en leren van) natuur.

 

Weebosch
In Weebosch (gemeente Bergeijk) voert onze ontdekkingsreis ons naar RK Basisschool St. Gerardus. In “Oase”( herfst 2011) heeft al een artikel gestaan over de groene buitenruimte bij deze school en de filosofie hierachter. De natuurrijke speel/leertuin wordt volgens een meerjarenplan ontwikkeld en we zien inderdaad dat sommige onderdelen nog verder ontwikkeld kunnen worden. We zien ook dat de tuin, precies zoals de bedoeling is, ook door buurt- en dorpsgenoten bezocht wordt. Deze buitenruimte kan opgenomen worden bij de ‘geslaagde voorbeelden’ op de website van Springzaad.

 

Klimbim
Speeltuin De Klimbim in Waalre is in 1962 begonnen als een traditionele speeltuin. In 1999 heeft Omgeefmij met o.a. vrijwilligers van de speeltuin nieuwe toestellen ontworpen en gebouwd van robiniahout van bomen van twee straten verderop en azobahout van een afgedankte damwand. Bij de speeltuin (met zandbodem) hoort ook een klein strookje bosgrond, waarop we enkele kinderen een prachtig fantasiespel zien spelen met takjes, blaadjes en dennenappels (“we spelen zwervertje”). Weliswaar een leuke speeltuin, mooi gelegen in een bos, maar géén speelnatuur.

Al kijkend, zoekend, wikkend en wegend komen we tot de slotsom dat we eigenlijk verschillende ‘verzamelingen’ moeten maken, voor verschillende doelgroepen:
- Een verzameling met goede voorbeelden voor o.a. scholen/ gemeenten/ speeltuinen die zelf overwegen om hun speelplaats of speeltuin te vergroenen of een speelbos aan te leggen.
- Lokale verzamelingen met informatie voor ouders, grootouders en andere opvoeders die op woensdagmiddag met de kinderen naar buiten willen, de natuur in, niet ver van huis, laagdrempelig.
- En misschien ook wel een verzameling met ‘minder geslaagde voorbeelden’ omdat je ook daar veel van kunt leren…..
- ….. en een verzameling voor ouders voor de zondag of de vakantie: groter/duurder/ verder van huis

Kortom: we zullen veel informatie moeten verstrekken om een goed beeld te schetsen van wat mensen kunnen verwachten bij een bepaalde plek.

Irene van der Kooij


 



| |
Vriend of partner worden