Het geheime plekje
door Ilse Vonder, geschreven naar aanleiding van de Springzaadexcursie naar Freiburg in oktober 2022
Aan de rand van het grote stenen plein stond een bouwkeet tussen de bosjes. Een hellinkje op, over een zanderig kruip door-sluip- door-paadje, en daarachter… een hutje gevormd door lage overhangende ligustertakken. Met een lenig grote-mensen lijf kon je je net naar binnen wurmen. Daar hadden kleuters een zitplekje gemaakt van stammetjes. In een nisje tussen de takken lag een verzameling rode en oranje bessen.
Vol verwondering keken we elkaar aan. Hier hoefde je niet over te praten: we beseften allemaal dat op dit soort plekjes het geheime kinderleven zich afspeelde. Zonder goedbedoelende volwassenen.
Hier ging het gewoon om er zijn, samen of alleen. Stil zitten, kijken, en stiekem hopen dat niemand je kan vinden. Fantaseren. Dat je samen weggelopen bent en dat er misschien wel een wild beest in de struiken zit. Samen griezelen. Of bedenken dat je hier gaat slapen en eten gaat zoeken. Bladeren verzamelen om een bed te maken. Of bedenken dat je nog meer spullen nodig hebt in je hut en die gaan zoeken: stokken voor tegen de wilde dieren of eikels om eekhoorntjes te lokken.
Het is een plekje om steeds weer terug te komen, alleen of samen. Iedere keer is weer anders. Als het waait of plotseling gaat regenen. Soms is er ruzie als het ene kind iets anders wil dan de anderen. Soms wil een kind gewoon alleen zijn.
De groepsleden die al weer verder gelopen waren riepen we terug naar dit plekje. Ook bij hen zagen we dat ze begrepen waar het om draaide. En hoe belangrijk zo’n plekje is voor de kinderwereld. Wat je ieder kind zou gunnen!
Tijdens onze excursies in Freiburg hoorde ik veel gesprekken over de risico’s van het betreffende speellandschap, de speelaanleidingen en -toestellen. Soms kreeg ik het gevoel dat ik op pad was met vakkundige veiligheidsinspecteurs die dit alles beoordeelden vanuit de TUV-normen. Kort gezegd: “maar als een kind hier af valt…. “. Wat veel minder onder woorden werd gebracht, was de pedagogische visie: waarom is dit zo goed voor kinderen? Ook ik, als groene pedagoog, heb daar te weinig woorden aan gegeven.
Deels kwam dit, omdat we -begrijpelijkerwijs- nauwelijks kinderen in hun spel konden observeren. Zij hadden ons de waarde kunnen laten zien van deze speellandschappen. Voor hun ontwikkeling, hun persoonlijke vorming, hun welbevinden, hun geluk.
Maar ook, omdat we elkaar woordeloos begrepen. We hadden geen woorden nodig om te beseffen hoe goed dit alles is voor kinderen.
Toch denk ik dat het belangrijk is ons te trainen om de groen-pedagogische waarde van natuurspeelplaatsen evenzoveel te benoemen als de technische – en veiligheidsaspecten. Laten we ons daarin trainen. En neem de tijd om kinderen te observeren tijdens hun spel in reguliere en natuurspeelplekken. Waarin onderscheidt zich het spel? Wat levert onze mooie speelnatuur kinderen op in hun weg door het leven?
Ilse Vonder heeft met ons de indrukwekkend herfstige excursie dagen naar het Duitse Freiburg genoten.
Deze tekst heeft zij geschreven voor het eerstvolgende nieuwsbrief. Hij is eerder verschenen in het blad OASE.
Ilse is op 06 december 2022 onverwacht overleden.
