door Anneke Rodenburg – Tuin en vlinder

Jenaplanschool De Kleine Planeet ligt vlak bij station Deventer. Het grote plein ligt achter de school en was helemaal betegeld. Wel stonden er enkele grote bomen. In 2021 maakte ik samen met de leerkrachten én kinderen maquettes voor een nieuw groen schoolplein. De maquettes werden gemaakt met zand, takjes, bloemen, steentjes en andere natuurlijke materialen.Verrassend was dat zelfs de meeste jonge kinderen daar al raad mee wisten.

Hun ideeën én de 4 thema’s van het Jenaplanonderwijs (werk, gesprek, viering en spel) heb ik verwerkt in het ontwerp. Regenwaterafkoppeling was één van de wensen van de school. 

Het ene deel van het plein met de grote bomen bleek te donker. Het andere deel lag in de volle zon. Er werd om meerdere redenen besloten tot de kap van 2 grote bomen. In 1 boom had een spreeuw zijn nest. Die boom is (na de broedtijd) boven de nestholte gekapt, het restant van de stam mocht blijven. Het zonnige deel van het plein was ook geschikt voor een langwerpige wadi met o.a. een wilgentunnel en hut. Verder werden er langs de rand meer bomen geplant en kwam er een plek om te (moes)tuinieren met de kinderen.

De Jenaplan-thema’s kwamen terug:

WERK: kleine buitenwerkplekken in de wadi aan het pad naar de achterkant van de school

GESPREK: een aantal extra kleine stapelmuurtjes/zit-chillplekjes in de vorm van een vierkant, driehoek en cirkel. Deze plekjes hadden ieder een eigen thema; bijv. vlinder, bij en vleermuis. Daarvoor werden er passende planten bij die plekjes gezet 

VIERING: het grote ovale amfitheater, vlak bij de achter ingang van de school

SPEL: o.a. ruimte om verstoppertje te spelen en hutten te bouwen

Het plein werd in 2 fasen aangelegd door een aantal samenwerkende hoveniers uit Deventer. Tijdens de aanleg was er overleg tussen mij en mijn collega’s die de uitvoering deden. 

Ouders en meester Rogier werkten hard mee. Juni dit jaar kwam ik terug op het plein. Het plein was een groene oase geworden. Meester Rogier blijkt een kanjer. Hij zorgt maandelijks voor het onderhoud van de plek samen met ouders. Behalve de zichtbaar veel gebruikte zandwater-speelplek en boomhut vond ik er kleine door de kinderen gemaakte speelplekjes en hutjes tussen de struiken. Mooi om te zien dat spelen en bouwen met losse materialen hier vanzelfsprekend is. En ook bijzonder: de spreeuw, die met eten af en aan vloog naar de opening in de gekapte boom!

Anneke Rodenburg
Ecologisch hovenier en ontwerpster van natuurrijke tuinen en terreinen

Het SZ netwerk nodigt u uit om naar Leiden te komen voor een fietsexcursie langs groene schoolpleinen in Leiden e.o.

Geef je HIER op voor deze excursie.

In Leiden en omstreken zijn als vanouds veel mooie voorbeelden van speelnatuur te zien. Ook recent zijn nieuwe groene schoolpleinen aangelegd of gerenoveerd. We zijn te gast bij twee nieuwe scholen, naast elkaar gelegen en elk met een eigen ontwerp voor het schoolplein. Barry Bimmerman van de Twee Heren kan ons over het door hen aangelegde plein rondleiden.  Suzanne van Ginneken heeft ook drie mooie natuurspeelplaatsen in de omgeving ontworpen. Marian Kathmann ging vorig jaar met pensioen, maar is nog steeds actief in het Springzaad-netwerk en organiseert deze netwerkbijeenkomst. Adviseur Natuur- en duurzaamheidseducatie van gemeente Leiden, Saskia van de Klundert, heeft alle 35 Leidse scholen en schoolpleinen bezocht en onderzocht met de Kwaliteitstool. Dat leverde een verslag op dat als basis dient voor vervolgplannen.

  Het thema waar Leiden aandacht voor vraagt : Hoe kan het ontwerp bijdragen aan een beter gebruik van het groene schoolplein in de lessen, met name voor natuur- en duurzaamheidseducatie? Recent bleek dat dat nog heel weinig gebeurt: het fijn spelen en bewegen op het plein en het bewegend leren is wel toegenomen. Samen komen we vast wel tot enkele aanbevelingen/ bevorderende factoren in het ontwerp voor een beter educatief gebruik. Wij zetten alvast wat aspecten op een rij en maakten daarvoor een rondje langs experts, zoals het lectoraat Natuur en ontwikkeling van het kind, IVN, natuurdocenten en vrijwilligers die les geven op een groen schoolplein en enkele docenten. 

Programma fietsexcursie:

De excursie staat open voor externe deelnemers, die vanaf 13.30 uur van harte welkom zijn.

Deze excursie is voor gemeenteambtenaren, schoolbestuurders, directeuren, leerkrachten, ouders, hoveniers, ontwerpers en andere geïnteresseerden
die belangstelling hebben in het ontwikkelen, ontwerpen, aanleggen, gebruiken en beheren/ onderhouden van duurzaam levendige groenblauwe
speel- en leerlandschappen.

We bezoeken de groene schoolpleinen van de volgende scholen:

+  RKBS De Tweemaster, Broekplein 1 Leiden

+  OBS Kwintijn, Broekplein 5

+  Bredeschool  Merenwijk, Valkenpad 1

+  Jenaplanschool de Hasselbraam, Heelblaadjespad 17 Leiderdorp

Startlocatie om 13:30 uur: De Tweemaster, Broekplein1, 2318 TJ Leiden

13.30 uur  Rondleiding over de groene schoolpleinen van de Tweemaster en de Kwintijn 

15.00 uur  Bezoeken drie andere groene schoolpleinen 

17.00 uur  Einde programma en eventueel avondmaaltijd

Bijdrage in de kosten:   

€ 55,- voor iedereen

€ 35,- voor partners Stichting Springzaad

€ 45,- voor mensen, die aangesloten zijn bij andere organisaties van het OASEnetwerk 

(alle prijzen excl. BTW)

Informatie: marc.vandegeer@solconmail.nl / info@springzaad.nl

Verdere bijzonderheden:

+  Opgave doe je via het formulier achter de link boven

+ We gaan op fietsexcursie! Neem je eigen fiets mee of huur een OVfiets bij station Leiden. Heb je geen OVfietsaccount? Laat ons dat weten en we proberen je te koppelen aan een andere deelnemer.

+  Indien je wilt deelnemen aan de maaltijd na afloop (voor eigen kosten), kan je dat ook aangeven op het formulier. 

Foto’s School de Hasselbraam Leiderdorp en De twee Heren

Bouw je weer mee? Deze keer voor de 11de keer op een rij….

Lees hieronder de uitnodiging voor deze activiteit onder de paraplu van het OASE-netwerk



Over de speelnatuur karavaan editie 2025 – Springzaad.be nodigt u uit:

Doe mee aan een onvergetelijke driedaagse excursie en beleef de diverse soorten speelnatuur op zijn best.

Onze excursie is opgezet om speelnatuur in al zijn facetten te ontdekken in Antwerpen. Gedurende drie dagen verkennen we prachtige landschappen, scholen, kinderdagverblijven maar ook een bouwkamp. Het doel is om bewustzijn te creëren over het belang van diverse soorten speelnatuur, terwijl we plezier hebben, nieuwe vrienden maken en onderling kennis delen.

Ben je ingeschreven op de springzaad.be nieuwsbrief, dan geniet je als Springzaad lid van een fikse korting.

Gebruik dan zeker het mailadres waarop je onze nieuwsbrief ontvangt.

Hier de LINK naar meer informatie, het programma voor deze dagen en om je in te schrijven.

Zie ook op LinkedIN