Hier verschijnt al het nieuws over Groeneschoolpleinen

Natuurbeleving met wilde planten

Tekst: Marlies Huijzer

Foto’s: Martin Stevens 

Kinderen die lekker bezig zijn in een groene speelomgeving, dat is waar wij van Springzaad het allemaal voor doen. Die buitenruimte maak je nog waardevoller voor de natuurbeleving als je er zoveel mogelijk wilde plantensoorten toepast. Die bieden immers voedsel aan de dieren die in je omgeving leven zoals de vele soorten insecten en hun larven. Kinderen zijn enorm geïnteresseerd in alles wat vliegt, kruipt en graaft en het kost geen enkele moeite om ze te verleiden voor een natuurtocht in hun eigen buurt. 

[Wilgenroosjes bloeien lang door en trekken veel insecten. Hier komt een koevinkje nectar drinken.]

Welke planten kies je voor speelnatuur?

Voor speelnatuur zijn alle planten die tegen een stootje kunnen en een aardige poos doorbloeien geschikt. Begin maar eens met de wilde soorten die vanzelf komen ‘aanwaaien’ zoveel mogelijk te laten staan bijvoorbeeld robertskruid, hondsdraf, paarse dovennetel, look zonder look, madeliefje en verschillende soorten havikskruiden en toortsen. Ze bloeien prachtig en zijn een bron van voedsel voor bijen, vlinders, kevers, zweefvliegen en andere dieren. Sommige soorten kun je wel beter wegtrekken, zoals stinkende gouwe. Het gele sap van deze plant kan irritaties geven. Er zijn kwekerijen waar je wilde planten kunt kopen zoals Cruydthoeck en Flora voor Fauna in Kortenhoef. Kijk voor meer adressen op de website van Wilde Weelde. Bepaal welke gedeeltes geschikt zijn om er planten te zetten. Ook in bakken doen wilde planten heb prima. Heb je een flink stukje grond bij het speelgedeelte of brede bermen dan is een zaadmengsel voor een bloemenweide aan te raden. Zo’n mengsel wordt geleverd door Cruydthoeck, zie de informatie hierover op hun website. Zaaien en planten doe je na de zomervakantie in de nazomer/herfst of volgend jaar in het vroege voorjaar.  

[Ruige leeuwentand, damastbloem en klaprozen geven een zee van bloemen.]

Geschikte soorten wilde planten (er zijn meer mogelijkheden) 

Grote tijm (geurig)

Wilde marjolein (geurig)

Bieslook

Ruige leeuwentand

Gewone brunel

Zeepkruid

Bermooievaarsbek

Geel walstro (geurig)

Borstelkrans

Akkerklokje

Margriet

Bermooievaarsbek

Oranje havikskruid

Wilgenroosje

Damastbloem

Dagkoekoeksbloem

Wilde peen

[Koninginnepages leggen hun eitjes vaak op wilde peen en ook wel op venkel. In het begin vallen de kleine rupsjes niet op, maar uiteindelijk worden het zulke kleurrijke knoeperds.] 

Kinderen doen mee 

Kinderen kunnen heel goed meehelpen met het planten en het onderhoud, zeker als ze wat groter zijn. Het is ook leuk om ze planten voor te laten zaaien in potten en bakken en te kijken of en hoe ze opkomen. Laat de kinderen de pas in de grond gezette planten de eerste tijd regelmatig ruim water geven. Zijn de plantjes eenmaal goed geworteld dan is dat alleen nodig bij langdurige droogte. Maak paadjes en/of stapstenen tussen de planten zodat de kinderen ze goed kunnen bekijken. Het is ook handig om kleine hekjes om de plantgedeeltes te zetten, zodat ook jonge kinderen weten dat ze hier voorzichtig moeten zijn. Die hekjes kunnen wat oudere kinderen makkelijk zelf maken van buigzame takken.   

Natuurbeleving

Stuur regelmatig groepjes kinderen naar buiten om te kijken welke planten er bloeien en welke dieren er op of bij zitten en wat die dieren doen. Laat ze ook af en toe onder stenen en bladeren zoeken naar dieren als slakken en pissebedden en in de bodem graven wormen. De kinderen kunnen op internet namen opzoeken. Sommige soorten zoals grote tijm en wilde marjolein hebben geurige blaadjes. Laat ze die maar eens tussen de vingers wrijven. Een leuk idee is het om ieder kind een natuurlogboek te laten bijhouden met tekeningen en/of foto’s.  

[Niet alleen allerlei soorten wilde bijen vinden nectar in bloeiende wilde planten, ook vlinders, wespen en deze zweefvliegen]

We bezoeken een aantal groenblauwe schoolpleinen in uit het programma GroenBlauwe Revolutie Schoolpleinen (GBRS) in Venlo en omgeving.

Programma:
11.30 – 12.00 Ontvangst bij de Kinderboerderij Hagerhof in Venlo – Hagerlei 1, 5912 PP Venlo
12.00 – 13.00 Lunch
met om 12.30 Toelichting Springzaad, de kinderboerderij en het programma GBRS
door Jurek Minderman (Springzaad/ Stichting Hagerhof) en Dorine Epping (Springzaad/ GBRS)
13.00 – 13.30 Rondgang over de Kinderboerderij van Venlo door Jurek Minderman
14.00 – 14.45 BS De Avonturier, Koningslust met toelichting van Sandra van der Beuken
15.15 – 16.00 BS De Zjwiek, Roggel met toelichting van Jeroen Geraedts
16.30 – 17.00 OBS Buggenum, Buggenum met toelichting van Renata Bruinsma
17.00 Optioneel diner bij Meteora in Haelen (voor eigen kosten)

Deelnamekosten:

€ 35,- ex btw voor partners Stichting Springzaad (42,35 incl BTW)
€ 45,- ex btw voor leden, die aangesloten zijn bij andere organisaties van het OASEnetwerk (54,45 incl BTW)
€ 55,- ex btw voor anderen (66,55 incl BTW)

Informatie: marc.vandegeer@solconmail.nl / info@springzaad.nl

Verdere bijzonderheden:

+  Opgave doe je via het formulier, zie link iets verderop.

+ We gaan met de auto langs de scholen, wil je carpoolen laat het ons weten.

+ Indien je wilt deelnemen aan de maaltijd na afloop (voor eigen kosten), kan je dat ook aangeven op het formulier.

De uiterste opgave datum is vrijdag 22 mei 
Na het einde van de inschrijfperiode ontvang je gedetailleerde informatie en de deelnemerslijst.

Aanmelden voor de excursie:

klik hier om het aanmeldformulier te openen

Groene schoolpleinen als basis voor natuurrijke speel- & leerlandschappen 02 t/m 05 juni 2026

In februari 2026 start weer een nieuwe lichting voor de tweejarige opleiding Ecologisch Hovenier, een samenwerking tussen TerraNext en ons eigen Elyseum van Stichting Oase. Bij voldoende aanmeldingen starten we met drie groepen in Noord-, Midden- en West-Nederland.

De opleiding is bedoeld voor hoveniers en ontwerpers die ecologisch willen gaan werken, maar ook zij-instromers met bovengemiddelde interesse en bijvoorbeeld veel vrijwilligerservaring in een heemtuin of natuurspeeltuin zijn welkom. 

Over ecologie leer je vooral buiten. In wezen draait de opleiding om het vertalen van ecologische processen naar een tuin of openbaar groen. Alle lesdagen worden verzorgd door ervaren vakspecialisten en zijn op de mooiste, inspirerende (voorbeeld)locaties. Elke lesdag krijg je een stuk theorie gecombineerd met lekker buiten kijken en doen. Er is, meer dan bij andere opleidingen, aandacht voor voorlichting, bewustwording en reflectie. De opleiding is absoluut niet schools. Elke groep heeft twee begeleidende docenten en deze kijken naar jouw persoonlijke ontwikkeling. Het maakt niet uit op welk niveau je afgestudeerd bent. De ervaring leert dat de groep om je heen minstens net zo belangrijk is voor je ontwikkeling op dit gebied. 

De opleiding is uitermate geschikt om naast je werk te doen. Het kost je ongeveer één dag per week met een lange winter- en zomerpauze. 


Kijk voor meer informatie bij www.terranext.nl/opleidingsaanbod/ecologisch-hovenier en/of

neem contact op met Heilien Tonckens, heilien@hetnet.nl, 06-13421148.

Het SZ netwerk nodigt u uit om naar Leiden te komen voor een fietsexcursie langs groene schoolpleinen in Leiden e.o.

Geef je HIER op voor deze excursie.

In Leiden en omstreken zijn als vanouds veel mooie voorbeelden van speelnatuur te zien. Ook recent zijn nieuwe groene schoolpleinen aangelegd of gerenoveerd. We zijn te gast bij twee nieuwe scholen, naast elkaar gelegen en elk met een eigen ontwerp voor het schoolplein. Barry Bimmerman van de Twee Heren kan ons over het door hen aangelegde plein rondleiden.  Suzanne van Ginneken heeft ook drie mooie natuurspeelplaatsen in de omgeving ontworpen. Marian Kathmann ging vorig jaar met pensioen, maar is nog steeds actief in het Springzaad-netwerk en organiseert deze netwerkbijeenkomst. Adviseur Natuur- en duurzaamheidseducatie van gemeente Leiden, Saskia van de Klundert, heeft alle 35 Leidse scholen en schoolpleinen bezocht en onderzocht met de Kwaliteitstool. Dat leverde een verslag op dat als basis dient voor vervolgplannen.

  Het thema waar Leiden aandacht voor vraagt : Hoe kan het ontwerp bijdragen aan een beter gebruik van het groene schoolplein in de lessen, met name voor natuur- en duurzaamheidseducatie? Recent bleek dat dat nog heel weinig gebeurt: het fijn spelen en bewegen op het plein en het bewegend leren is wel toegenomen. Samen komen we vast wel tot enkele aanbevelingen/ bevorderende factoren in het ontwerp voor een beter educatief gebruik. Wij zetten alvast wat aspecten op een rij en maakten daarvoor een rondje langs experts, zoals het lectoraat Natuur en ontwikkeling van het kind, IVN, natuurdocenten en vrijwilligers die les geven op een groen schoolplein en enkele docenten. 

Programma fietsexcursie:

De excursie staat open voor externe deelnemers, die vanaf 13.30 uur van harte welkom zijn.

Deze excursie is voor gemeenteambtenaren, schoolbestuurders, directeuren, leerkrachten, ouders, hoveniers, ontwerpers en andere geïnteresseerden
die belangstelling hebben in het ontwikkelen, ontwerpen, aanleggen, gebruiken en beheren/ onderhouden van duurzaam levendige groenblauwe
speel- en leerlandschappen.

We bezoeken de groene schoolpleinen van de volgende scholen:

+  RKBS De Tweemaster, Broekplein 1 Leiden

+  OBS Kwintijn, Broekplein 5

+  Bredeschool  Merenwijk, Valkenpad 1

+  Jenaplanschool de Hasselbraam, Heelblaadjespad 17 Leiderdorp

Startlocatie om 13:30 uur: De Tweemaster, Broekplein1, 2318 TJ Leiden

13.30 uur  Rondleiding over de groene schoolpleinen van de Tweemaster en de Kwintijn 

15.00 uur  Bezoeken drie andere groene schoolpleinen 

17.00 uur  Einde programma en eventueel avondmaaltijd

Bijdrage in de kosten:   

€ 55,- voor iedereen

€ 35,- voor partners Stichting Springzaad

€ 45,- voor mensen, die aangesloten zijn bij andere organisaties van het OASEnetwerk 

(alle prijzen excl. BTW)

Informatie: marc.vandegeer@solconmail.nl / info@springzaad.nl

Verdere bijzonderheden:

+  Opgave doe je via het formulier achter de link boven

+ We gaan op fietsexcursie! Neem je eigen fiets mee of huur een OVfiets bij station Leiden. Heb je geen OVfietsaccount? Laat ons dat weten en we proberen je te koppelen aan een andere deelnemer.

+  Indien je wilt deelnemen aan de maaltijd na afloop (voor eigen kosten), kan je dat ook aangeven op het formulier. 

Foto’s School de Hasselbraam Leiderdorp en De twee Heren